Atzera ez, aurrera

Jende askok du Euskadi ariman,

Euzkadi edo Euskal Herria,

baina zenbatek dute ahoan

hori bera, aberria.

Zeren badira abertzaleak

direla, ta ez da berria,

diotenak ta gero erdaran

dabiltza, Erdalherria.

Eta horrelaxe ez goaz inora,

edo hobeto sorterria

hiltzera doa ta ikusiko du

bere hileta ta hilerria.

Hipokresiarekin, aizue,

gure herria atzerria

izango da ta hori ez dugu nahi

zeren ez da udaberria.

Desados?

Mar-ek, Thalassa-k edo Itsasok,

lankidea ta laguna

be, gaur sexua zer den niri

galdetu dit ta ze eguna

eman deust zeren sexua ez da

bakarrik sexua, entzuna?,

plazera baino gehiago da

jolasa, galdekizuna

bezalaxe egiten den hori

da, hori da guk dakiguna,

baina egiten ez dena bada

be sexua, erantzuna

ez da amaitzen zeren sexua

begi-ninian, kutuna,

hasten da eta amaitu inork

daki ondo non den, iluna.

Ados?

Amaiurren amak, Beatriz,

lankidea ta laguna,

gaur galdetu dit lantokian

ea zer den maitasuna.

Ta ezkongabe batek zer daki

horretaz galdekizuna

etorri zait niri burura

ta horrek eman dit eguna.

Maitasuna zer izango da

maitatzea ba kutuna,

sendia, adiskidea, herria

edo zerbait, hor duzuna

da maitasuna eta ere bai,

aparte laguntasuna,

maiteagatik den dena ba

ematea, euskalduna.

Bikainak zarete

Udaberrian eta udan baita

zuhaitza ta landarea

primeran daude ta ematen dute

orria eta lorea.

Ta berdin-berdin itzela dago

unean emakumea,

bere enkantuak ematen ditu,

gozo dabil ta dultzea.

Horregatik ni garaia helduta

alai nago ta poztea

justizi hutsa da ta ia ia

pekatua ai emea.

Ze ederra zara ta ze galanta

ta gakoa, anderea,

eguzkia da, ta bere argia

eta zure azukrea.

Bagara

ETA-k gaur egun utzi du jada

izan duen jarduera

armatua ta Estatuei bost

axola zaie egoera.

Aro berria zabaldu egin da

eta ari dira batera

iraganean ta badirudi

eurentzat dela bezpera.

Atxiloketak, dispertsioa,

tortura eta afera

hor diraute ta ai behar dena

ez dute egiten: Bilera!

Galiarra suediarra egiten da,

bestea da gaztelera,

ETA ETA da eta euskaldunak

ez al gara, bai bagera.

Askeki eta bakean

Euskal Herriak aspalditik bai

amets bat du bihotzean

eta amets hori aske izatea

ez al da azken finean.

Bai ta badaki ez dela hori

lortuko ai bat-batean

eta horregatik lan egiten du

bai etxean zein kalean.

Borrokan dabil beraz herria,

irabazpena da airean,

baina euskaldunak oinak dauzkagu

sendo jarrita lurrean.

Egun batean horregatik guk

lortuko dugu bakean

bizitzea ta aldi berean

libreki edota era askean.

Erresaka

Ni Calderon-en ez nintzen egon,

baina Bilbon bai, berrian,

ta abestu eta txistu egin nuen

eta zer ez ai kalian.

Lopezeri eta… txistu egin nion,

Euzko.ak geure abestian

ta gudariak egon ziren bai

hasieran ta azkenian.

Ta Pozas triste ta alai zegoen,

beste batean agian

beste kopa bat hartuko dugu

lehoizaleen hirian.

Bikain egon zen ta askoz hobeto

egongo da ze taldian

sinesten dugu ta ez da amaituko

gau hori datorrenian.

Anderren eguna

Lehengo egunean nire lobaren

jaunartzean elizara

ez sartzean ni ta lehengusuak

joan ginen tabernara.

Zero deitzen da, lehen Andra Mari

eta irten ginen “plazara”

ta edan genuen ez Jainko-odola,

garagardoa, txibiara

pasatu ostean astiro-astiro

joan ginen Errotara.

Urdaiazpiko, Huelvako ganbak,

onddoak, kristonak, ta hara

erreboiloa eta txuleta

jan genuen ta festara

joan ginen eta festa da festa,

ondo egon zen ze konpara

martxara joan senideekin…

edo barrura, mezara.

Pikoletoak eta…

Orain arte aizu guardia zibila

bi bider nire kotxea

gelditu egin du ta lehenengoan

hau gertatu zen ta ea

azaltzen naizen ze Durangotik

Berriz-erako bidea

hartu nuen ta han zegoen ba

kontrola ai ze unea.

Maletategia zabaltzeko

esan zuen ta barrea

gorde ostean nik esan nion

Euzko Alderdi Jeltzalea

 zela orduan nire alderdia

ta ni nintzela kidea

ta baita ere zinegotzia

Durangon eta ai berdea.

Oraingo gauzak

Nik gazteleran, erdara hutsean

idatzita daukadana

asko da eta eginda daukat

egin beharreko lana.

Horregatikan orain nik dudan

erronka, orain dudana

da geure hizkuntzan, euskaran soilik

idaztea dakidana.

Ahal bada, ahal badut erdaran baino

olerki gehiago, andana

izatea da oraintxe axuta,

eta hauxe ez da lehen neukana.

Beraz euskaran, geure mintzairan

joango naiz zuengana

edo bestela, hori ezean

behintzat aizu zuregana.

Hau eta hori

Emozioa ta pasioa

odolean ta azalean

eta ezina ta baita nahia

eta arpoia, ezta?, balean.

Lehoizalea, elefantea,

kopa ta ez kopa parean,

harrobia ta “pesadilla” team,

irrati ta zuzenean?

Ametsa eta erreal hori,

gola eta ezer ezean,

loko bai zera eta sanoa,

herri bi ta zeren pean.

Euskal Herria ta Katalunia,

kirola ta ze katean?,

ta Esperanza eta esperantza,

helduko da bat-batean.

Txitxarro

Txistua entzun da, baina ez da hori

ikusi dena, parean

ikurrina eta senyera hortik

ibili dira airean.

¿Una bandera? Lau otso ziren

kanpoan ze barrenean

zenbat arima zeuden zelaian

hasieran ta azkenean.

Gora kuleak, gora gutarrak,

milesker bete-betean

esanda eta badakizue

zergatik ai eskerrona!

Lortuko dugu ta lortu egin da

gu garena zoriona

da eta bestea ez da korona,

da Iruña edo Pamplona.

Lehoien herria

Posiblea zen, baina aurrean

zegoen ai Bartzelona

eta Bilbora joan ginen ba

sendia eta lagun ona.

Ta galdu egin zen, baina geureak

ai andrea ta gizona

irabazi, ezta?, gaituzte eta

berdin da seme edo aitona

izan ze aizue guk badakigu

zer garen, ai deritzona

galtzailea eta irabazlea

aldi berean, amona…

Hori gara ta izango gara,

hori ginen, zoriona

nahiz ez eduki guk badakigu

ez dela zer ta txanpona.

Prosaren hasiera

Idazlea naiz ta ez daramatzat

urte gehiegi, urteak

idazten eta hala ere jada

asko idatzi dut, maiteak.

Deustun nenbilen soziologia

ikasten eta idazteak

idazletxoa egin zidan ta

aldatu ziran zorteak.

Tesina izan zen bultzatzailea

ta Iturrate-ren doteak,

nire maisuak, badute ere

zeresana, bai maiteak.

Milesker beraz azken honi be,

nahiz eta nire ekiteak

sekula santan ez dituen ai

zabaldu munduko ateak.

Hautaketa

Bizitza honetan libre izateko

hautapena, aukeraketa

izan behar da zeren bestela

ez dago askatasuna eta.

Geure kasuan egon ez denez

daukaguna inposaketa

besterik ez da, ez daukagu ta

zer izango… aukeraketa!

Eta arazoa horretan datza

eta beraz konponketa

demokrazia besterik ez da,

demokrazia ariketa.

Demokrazia ez da bakarrik

demokrazia, bozketa,

demokrazia zeozer bada

izango da hautaketa.

Bestela…

Bihar berriro lanera noa,

bihar berriro lanera,

alta ja eskuan nik daukat eta

joan behar beharrera.

Eta ez dut gura hori ez delako

nire lekua, nirera

joango nintzen ni eta nirea

idaztea da, idaztera

joango banintz askoz hobeto,

baina ezin dut ta bestera

joan behar naiz herri honetan

badelako bai afera

idazletxo bat ta abertzale bat

izatea, ez dut harrera

Euskal Herrian, naizen moduan

ez naute gura, nire era.

Argi eta garbi

“Guernica” margolana ez dute

ekartzen ba Gernikara

ta burujabetza ematea

itxoiten da, ai bagara!

Bernabeu zelaia ez dute

uzten delako algara

ta esandakoa ematea

espero da, ai ja gara.

Selekzio abertzaleak

ez dute uzten ta hara

subiranotasuna nahi da,

egingo dute kontrara.

Horrelakoak direlako

eta ezin da konpara

eurak bidaltzen gaituzte ba

kakara edo pikutara.

Olerkiari esker

Bi urte edo pare bat,

eta ez da zuzena,

txarto egon nintzen eta

ai ze zoramena

izan nuen nik baina

nire itxaropena

ez nuen galdu eta orain

daukat gozamena.

Hirori buruz

Aurreikusten zaionez dena

ba Ezker Abertzalea

ez da izango bere aukera,

ez delako ezkerzalea.

Abertzalea dio dela,

baina bera jeltzalea

denez paktu hori posible

izango al da, zalea.

Eskumakoa denez beraz

berak eskumazalea

dena hautatuko du, PSOE

zein PP, irakurzalea.

Autoizendatuokin, ez?,

bera da hemen esalea,

zelan lortuko du paktua?

Hiro izanez, bokalea!

Alderdirik gabe

Euzko Alderdi Jeltzalea

Euzko Alderdi Jeltzalea

balitz eta ez PNV

ni izango nintzen zalea?

Lehen agian, baina gaur ja ez,

ez naiz jada maitalea

eta gainera hortik dabil

ai Ezker Abertzalea.

Azken hau da bene-benetan,

ez?, politikazalea,

egiatan ezkerrekoa

eta be euskaltzalea.

Azken hau da bene-benetan

errepublikazalea,

zinez-zinez aberrikoa

eta be herrizalea.

Amaierakoa

Bizitza bertso baten

ipini ahal bada

ez da erreza agian

edo beharbada.

Nirea balitz hemen

dago bihozkada:

Benetakotasuna,

zintzotasuna da

Euskaraz, mesedez

Gauza berdinei buruz

beti gora, behera,

eta ez dugu momentuz

aldatzeko era.

Geure euskaran balitz

berbeta sikiera

ez genuen erdaran

edukiko hizkera.

Ezberdintasunak begi-bistan

Egunkari bat edo bestea

goitik behera irakurtzea

esperientzia desberdina da

badelako ba aldea.

Ta euskaran edo gaztelanian

egunkaria izatea

hor goian baino alde horixe da

handiagoa, anderea.

Eta gizona, ikuspegia

baino hizkuntza edo elea

influentzia gehiago dute

ta ez da behar azaltzea.

Nik horregatik erdaran “Gara”

ta euskaran “Berria”, ea!,

irakurtzen dut, eurak baitira

behar dudan botikea.

Askonahi

Zure alderdian pertsona batek

hartzean botere handia

alderdi hori ezinbestean

geratuko da txikia.

Aldapan behera joaten delako

itzelezko garrantzia

daukana eta hori hitz batean da

zelan ez demokrazia.

Nahiz ta kideek hori aukeratu

hori ez da guztiz egia,

bidetik batek kendu izanaren

jakin nahi dut zergatia.

Noren eskuan ta noren pean

dago gaur ba alderdia

ta erantzuteko ez zara izan

behar zu lehendakaria.

Onenak aurrera narama

Idazlea lez, olerkari lez

bizitzak, existentziak

egun batean eta bestean

baditu gauza jantziak.

Denbora-pasa bat oso ona da,

ta jokoaren graziak

baditu be ta hor daude jada

hain zure bere esentziak.

Beste aldetik gauza txarrak be

badauzka ai, jaun, andriak,

bakardadea idatzi orduan,

bakartasunezko aldiak.

Horrela doaz nire egunak,

horrela nik olerkiak

egiten ditut eta benetan

dira jardunaldi alaiak.

Neurria

Zer esan dezakegu

zortziko txikian?

Asko ez ta gehiago

zortziko handian.

Dena den bertso horrek

daukan ba neurrian

esan daiteke samar

ta jausi olerkian.

Milesker ematen didazunagatik

Familia aparte

da niretzat dena

idazketa, idazkuntza,

ai ze gozamena.

Adiskideen artean

lagun hoberena,

maite zaitut, bihotza,

zara zoramena.

Itxurazalekeria

Txikitatik nik ikasi nuen

gezurra zer den, egia

baita be ta gaur ere ondo dakit

zer diren, da gauza argia.

Horregatikan ordutik hona

izan da nire bizia

bilaketa bat ta topatu dut

ez dena faltsukeria.

Hala eta ere jendea edo

orokorrean herria

egizalea ez da, nahiago

dute itxurakeria.

Pena ematen du, baina halaxe da,

jendeak hipokrisia

gustukoa du ta horrela dator

gero, zer?, zurikeria.

Ikusitakoan ez dut sinesten

Asko maitatu duzun zeozer

zer eta gorrotatzera

pasatu ezkero zeozergatik

izango da ez?, bestera

esanda Alderdi Jeltzalea edo

maitatu nun, higuintzera

heldu naiz eta ia gehiena

esanda dago, ez da afera!

Elizarekin niri gertatu

zaidana beste aldera,

alderdira, be luzatu egin da

horregatik irteera.

Ez dira Euzkoak ez Jeltzaleak,

gure herria euren etxera

nahi dute eraman eta da aldrebes

behar dena, herrira zera.

Jaun gabeko Jaun-tokiak

Jainkoarengandik gertuen

ni nagoen momentuan

elizarengandik oso urrun

nabil, aizue, munduan.

Lurrean dagoen eliza

eta hantxe goian, zeruan

omen dena ez datoz gaur bat,

esanda bai era altuan.

Horregatik nire lobaren

jaunartzean ni kanpuan

geratu nintzen, elizara

sartu gabe, “Jaun-lekuan”.

Ta leku horretan Jauna ez bada,

zertarako bere orduan

hara sartu, logikoa da

ez sartzea ba tenpluan.